همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: در سالهای اخیر، حمله با جاسوسافزارها دیگر فقط محدود به فیلمهای جاسوسی یا عملیات فوقسری نبوده و طیف وسیعی از کاربران را در بر گرفته است. روزنامهنگاران، فعالان حقوق بشر و حتی کاربران عادی حالا بیش از هر زمان دیگری در معرض ابزارهایی قرار دارند که میتوانند بدون حتی یک کلیک، کنترل کامل تلفن همراه را در اختیار مهاجم قرار دهند. حالا شرکتهایی مثل Apple، Google و Meta در واکنش به این تهدیدها، قابلیتهای امنیتی ویژهای را به سیستمعاملها و پیامرسانهای خود اضافه کردهاند که احتمال موفقیت حملات پیچیده جاسوسی را به شکل محسوسی کاهش میدهند.
به گزارش تککرانچ، حملات جاسوسافزاری حالا به یک روند دائمی تبدیل شده است. اوایل سال ۲۰۲۵، حدود ۹۰ کاربر واتساپ که بسیاری از آنها روزنامهنگار یا فعال مدنی در اروپا بودند، هشدار دریافت کردند که هدف جاسوسافزار شرکت اسرائیلی Paragon Solutions قرار گرفتهاند. مدتی بعد نیز اپل به گروه دیگری از کاربران iOS هشدار داد که دستگاههایشان با جاسوسافزار «Graphite» آلوده شده است؛ حملهای که حتی نیاز به کلیک روی لینک نداشت.
این جاسوسافزارها عملا به مهاجم اجازه میدهند تماسها را شنود کند، پیامها را بخواند، دوربین و میکروفون گوشی را روشن کند و حتی موقعیت مکانی فرد را لحظهبهلحظه زیر نظر بگیرد. به همین دلیل، شرکتهای فناوری حالا قابلیتهایی را طراحی کردهاند که بهطور خاص برای مقابله با چنین حملات پیشرفتهای ساخته شدهاند.
مهمترین ابزار اپل در این زمینه «Lockdown Mode» یا حالت قرنطینه است؛ قابلیتی که روی آیفون، آیپد و مک فعال میشود و بخشی از امکانات عادی دستگاه را محدود میکند تا راه نفوذ مهاجمان بسته شود. در این حالت، بسیاری از پیوستهای iMessage مسدود میشوند، پیشنمایش لینکها از کار میافتد، برخی فناوریهای وب در مرورگر سافاری غیرفعال میشوند و حتی تماسهای ناشناس فیستایم نیز بلاک خواهند شد. اپل میگوید تاکنون هیچ حمله موفقی علیه دستگاهی که Lockdown Mode روی آن فعال بوده ثبت نشده است.
گوگل هم دو لایه دفاعی جداگانه معرفی کرده است. نخست، «Advanced Protection Program» (برنامه حفاظت پیشرفته) است که حساب کاربری گوگل را در برابر حملات پیچیده مقاومتر میکند. این قابلیت با استفاده از کلید امنیتی یا Passkey، اسکن عمیق جیمیل و محدود کردن دسترسی اپلیکیشنهای شخص ثالث، امنیت حساب را افزایش میدهد.
لایه دوم، «Advanced Protection Mode» (حالت حفاظت پیشرفته) در اندروید است؛ حالتی که شباهت زیادی به Lockdown Mode اپل دارد. در این وضعیت، نصب اپلیکیشن از منابع ناشناس مسدود میشود، اتصال به شبکههای ۲G قطع خواهد شد، مرورگر کروم فقط ارتباط HTTPS را میپذیرد و حتی اگر گوشی ۷۲ ساعت قفل بماند، بهطور خودکار ریاستارت میشود تا استخراج اطلاعات از آن سختتر شود. همچنین سیستم میتواند فعالیتهای مشکوک شبیه سرقت گوشی را تشخیص داده و دستگاه را خودکار قفل کند.
در این میان، WhatsApp نیز تنظیمات جدیدی با عنوان «Strict Account Settings» ارائه کرده که برای کاربران پرخطر طراحی شده است. این حالت، احراز هویت دومرحلهای را فعال میکند، تماسهای ناشناس را بیصدا میکند، پیشنمایش لینکها را غیرفعال میسازد و ارسال خودکار عکس و ویدئو از سوی افراد ناشناس را متوقف میکند. همچنین فقط مخاطبان ذخیرهشده یا اعضای گروههای شناختهشده میتوانند کاربر را به گروههای جدید اضافه کنند.
کارشناسان امنیتی تأکید میکنند هیچ راهکار امنیتی کاملا بینقص نیست، اما این قابلیتها میتوانند هزینه و پیچیدگی حمله را برای مهاجمان بهشدت افزایش دهند. نکته مهم اینجاست که فعالسازی آنها معمولا رایگان است و کاربران میتوانند در صورت نیاز، هر زمان بخشی از محدودیتها را غیرفعال کنند.
نظر شما